Jæja nú er sumarið komið. Það spratt upp smá garðyrkjuumræða hér á öðrum þræði. Mér datt í hug hvort áhugi væri á að stofna hér smá umræðu um garðyrkju og skógrækt. Við höfum allavega einn sérfræðing hérna á máefnum sem er Cesil. Eigum við ekki að notfæra okkur það. Sjálfur er ég áhugasamur um allt sem tengist náttúrunni og þá einnig garðyrkju og skógrækt.

Já Sting það er virkilega gaman að ræða saman um gróður og garðyrkju. Vel til fundið

No offence Sting, en ég fæ krónískt þunglyndiskast þegar ég hugsa um eiginlega garðyrkju. Hins vegar eru snyrtilegur og vandaðir garðar með miklum gróðri alltaf fallegir og gaman að virða fyrir sér.

Spáin er að batna svo mikið svo það verður að fara að skella sér í garðvinnuna.

Það er nú þannig með málverja að þeir sjá ekki skóginn fyrir trjám.

Já mér líst vel á svona garðyrkjuþráð. Ég hef ekkert vit á garðyrkjustörfum og hef nú ekki sinnt þeim mikið nema þegar ég var krakki þá var ég oft að hjálpa ömmu í garðinum og svo var ég náttúrlega í hinni mjög svo krefjandi unglingavinnu hérna fyrir 10-12 árum. Ég verð eiginlega að gera þá játningu að mér fannst gaman í unglingavinnunni, já já ég veit ég er skrýtin en svona var þetta nú bara. Ég var til dæmis rosalega öflug í því að þökuleggja og á hverjum degi á leiðinni heim til mín þá keyri ég fram hjá túninu sem ég þökulagði sumarið 1995 í unglingavinnunni og ég verð að segja að grasið stenst vel tímans tönn

En allavega þá var þetta ekki það sem ég vildi ræða sérstaklega heldur eru það nokkur grenitré og furutré í garði foreldra minna sem fara mjög mikið í taugarnar á mér, það er að segja tréin en ekki foreldrarnir Sko þannig er mál með vexti að þessi tré eru löngu dauð að mínu mati og einnig pabba míns. Þessi tré verða ljótari með hverju árinu sem líður og nálarnar hrynja af þessu og tréin eru mjög ljót. Pabbi vill saga þau niður en mamma vill ekki heyra á það minnst, "nei, nei þetta lagast, þetta á eftir að jafna sig" og blablabla. Ég held satt að segja að þessi tré séu stærsta ágreiningsmálið í hjónabandi foreldra minna svo þetta er talsvert vandamál.

Ég vil helst að frú Cesil segi hér og nú að það eigi að saga þessi tré niður hið snarasta, þá get ég sagt við mömmu og pabba að konan í kúluhúsinu á Ísafirði sem við sáum í sjónvarpinu um daginn segi að það EIGI að saga tréin niður núna strax. Ég vil sem sagt fá álit frá óhaðum sérfræðingi í garðyrkjufræðum um það tréin eigi að fella sem allra fyrst og hananú

Cesil plís

Datt í hug að koma með eitt.

Það kemur víst svakalega fallegur gróður sem blómstrar fallegum blómum af sætum kartöflum(þær eru stórar og langar).
Kartaflan er sett hálf niður í mold án þess að hún hafi spírað, bara eins og hún er (man ekki hvort breiðari endinn snýr upp eða niður ).
Gróðurinn eða grasið skríður og vex hratt, skríður upp líka.
Allt eftir því sem hentar.

Sel það ekki dýrara en ég keypti það

Krissa mín, ég myndi þurfa að sjá trén, til að dæma þau til dauða. Ertu viss um að það sé ekki á þeim sitkalús. Hún sést með berum augum, étur barrið svo trén verða lauflítin inn við stofninn, en ný brum eru í lagi. Þetta getur valdið því að trén verða mjög ljót, en jafna sig með tímanum. Annars er um að gera að gefa áburð og vökva vel.
Ef garðurinn er lítill, þá er óheppilegt að vera með stór grenitré, því þau valda skugga í garðinum. Ef svo er, þá ættir þú að segja mömmu þinni, að það sé heppilegra að saga þau niður, og fá sér eitthvað meira spennandi. Annars má klippa grenitré og reyndur furu líka alveg eins og maður vill. Forma þau í allskonar fígúrur. Reyndar hægt við flestar tegundir trjáa og runna. Gangi þér vel með múttu.

Já, já það er örugglega sitkalús á þessu og alls konar bakteríur, sýkingar og plöntusjúkdómar sem geta haft mjög skaðlega áhrif á íbúa hússins ég ætla allavega að segja mömmu það að það sé til sjúkdómurinn plöntusgrenitréusfólkus sem smitist úr grenitrjám og plöntum yfir í fólk sko

Líst vel á garðyrkjuþráð, er svona einskonar moldvarpa sem líður best við vinnu í garðinum. Fórum í dag austur að sækja tjaldvagninn og auðvitað var ferðin notuð til að koma við í Hveragerði og á Böðmóðsstöðum (rétt hjá Laugarvatni).

Er búin að ákveða núna að vera ekkert að reyna aftur að sá sjálf sumarblómunum, fæ bara minnimáttarkennd fyrir hönd minna blóma þegar ég sé sömu teg. á gróðurstöðvunum.

Núna bíða mín miklar vangaveltur um hvar ég eigi að setja öll blómin sem ég keypti í dag, plús mestann partinn af því sem ég sáði sjálf.

Angel, fórstu til Auðuns Árnasonar á Böðmóðstöðum og hans elskulegu konu, sem ég man bara ekki hvað heitir rétt í augnablikinu, hún var með mér í skólanum á Reykjum. Þau eru alveg frábær.
Og kannski hefurðu komið við í Borg, hjá Lars og Ragnheiði, kærum vinum, sem eru sérdeilis elskuleg.

Svona er þetta lítið land. Konan hans Auðuns er norsk og heitir Maria.

Alveg rétt María, hvernig gat ég gleymt því. Við vorum ágætis félagar í Garðyrkjuskólanum. Takk fyrir að minna mig á nafnið hennar.

Jú, þessir staðir eru alveg fastir á mínum rúnti um gróðurstöðvar og reyndar hjá Ingibjörgu líka. Auðunn og Maria selja plönturnar sínar á svo góðu verði að flest allt er keypt hjá þeim. Og það er meiriháttar að koma í Borg, ég reyni að koma þar sem oftast, þó ekki væri nema til að labba um og kíkja í þeirra eigin garð.

Surfinurnar frá Auðni og Mariu eru hreint út sagt frábærar.

Er þú með gróðrarstöð á Ísafirði Cesil?

Ja, som man siger.

Greinilega margir sem kannast við Lars

Þau eru líka bæði alveg frábær. Hafsjór af þekkingu og kunnáttu, upplýsandi og skemmtileg.

Sammála, alveg frábær hjón.

Já ég er með eina slíka.
Er reyndar með söfnunaráráttu, og þekki og þekkti margar blómakonur kring um landið. Eins og Herdísi í Fornhaga, Vigdísi á Hofi, og nokkrar fleiri, sumar komnar yfir móðuna miklu.
En það er ótrúlega gaman að fara um landið, og kíkja á gróðrarstöðvar.
Ein sem er með fjölbreytt úrval af blómjurtum er Sædís í Gleym mér ei, Óli vinur minn Njálsson í Nátthaga, Sigurður Eiríksson á Hvammstanga er alveg spes í trjáræktinni, Jóhann Pálsson fyrrverandi umsjónarmaður grasagarðsins á Akureyri og garðyrkjustjóri í Reykjavík, er sérfræðingur í rósum.
Þetta eru allt sérvitringar eins og ég sjálf.

Ég hef líka gaman af að skoða garðplöntustöðvar og kannast við sumt af þessu fólki sem þú nefnir. Ég ætla að skoða þína stöð ef ég kem á Ísafjörð í sumar. Það væri gaman að sjá trjáræktina hjá þessum Sigurði á Hvammstanga, þar eru sennilega frekar erfið skilyrði.

Vertu bara velkominn Sting minn.
Já þú skalt endilega skoða hjá Sigurði, hann er núna aðallega í plómutrjám inn í stóru garðhúsi. En hefur komið sér vel fyrir með alaskavíðihekk umhverfis lóðina sem hann hefur þarna, og þar sáir hann og lætur vaxa allskonar tré. Þegar hann byrjaði, þá var sagt við hann að það þrifist ekki trjágróður á Hvammstanga, en hann hlustaði bara ekki, sem betur fer.

humm, hvað skyldi bóndinn segja við því að nú vilji frúin stoppa á hverri gróðurstöð á landinu þegar við erum á ferðalagi.

En hvar er nú Gleym mér ei? Er búin að vera á leiðinni í Nátthaga soldið lengi.

En gott að vita að Lars veit hver þú ert Cesil, þá get ég sagt að hengifjólan sem ég var að spyrja um í dag sé í þínum garði Þá veit hann vonandi hver plantan er.
Þú ert kannski með hana til sölu á þinni stöð?

Vona að allir garðeigendur og plönturnar þeirra fái góða rigningu á morgunn

Já ég er með hana, reyndar. Lars gæti vita um hana. En ég bið að heilsa honum næst þegar þú ferð. Knúsaðu bæði hann og Ragnheiði frá mér.
Gleym mér ei er í Borgarnesi, aðeins fyrir utan kaupstaðinn. Gættu þess þegar þú ferð í Nátthaga, ef heitt er í veðri að ana ekki beint fyrir næsta tré. Óli er þvílíkt náttúrubarn, að þú gæti rekist á hann á pungbindi einu fata

Hann kannaðist ekki við fjölæra hengifjólu, en rámaði eitthvað í fjólu sem sáði sér sjálf. Skal skila kveðjunni til þeirra en veit ekki um knúsið

Rámar í að hafa heyrt um náttúrubarnið en takk fyrir aðvörunina

Sendir þú ekki blóm í pósti? Verð hreinlega að eignast svona fjólu.

Það er svo sannarlega þess virði að koma í Nátthaga. Óli hefur unnið mikið starf við að finna nýjar tegundir og yrki sem henta íslenskum aðstæðum og er mikill fræðimaður á sviði garðyrkju.

Þau sem hafa gaman af köttum ættu líka að kíkja þangað því hann er að rækta svokallaða Bengalketti. Ég er nú reyndar ekki mikill kattaáhugamaður en því er ekki að neita að þetta eru flottar skepnur. Blá augu og hálfgerður hlébarðafeldur.

Vei!! Garðyrkju elska ég, hvernig sem viðrar. Hmmm og í Nátthaga kom ég einmitt í slagveðursrigningu í fyrrasumar. Engin nekt þar á ferðinni, enda fuku heilu trén um bílastæðið. Margt óskaplega fallegt þarna og mér finnst alltaf vera mjög vandað til ræktunarinnar. Þess vegna hika ég ekki við að bregða mér af bæ og heimsækja Óla. Kettina hef ég aldrei séð nema á myndum. Kannski væri ráðið að koma í betra veðri næst.

Það er virkilega gaman að skoða kettina, hann sýndi mér þá alla, er með þá á sérstökum stað, þ.e. dýrin til undaneldis. Hann hefur fengið allskonar verðlaun.
Með kvæmin þá á hann margar tegundir og kvæmi. Hann hefur nú samt beðið mig um plöntur, oftar en einu sinni. Og núna vill hann fá sérstakt kvæmi af blóðrifsi, og ég á að gefa því yrkisheiti. Ég er heilmikið stolt af því.

Óli er ekki lengur með kettina í ganginum. Hann hætti því af því að fjölmargir komu aðeins til að skoða eða sýna börnum kettina.
Það átti ekki við Óla, eðlilega.

Legg til að kvæmið muni heita Cesil. Er það ekki sama tegund og þú ert með í þínum garði?

Alveg er þetta fastur liður á hverju sumri, þetta bévítans rok í júníbyrjun. Gleymdi að setja niður prik hjá gladiólunum og flestar bognuðu. Þær jafna sig vonandi.

Hvort er plöntum meira virði skjól eða sól? Það verður að segjast eins og er að sólríkasti staðurinn í mínum garði er einnig viðkvæmastur fyrir þessarri átt sem ríkir núna. Er að spá í að gera annan pall á lóðinni og skjólveggi, en þar kemur sólin ekki fyrr en upp úr kl. 2 á daginn og ætla að vera með upphækkuð beð þar fyrir plöntur. Ef vel tekst til þá ætti ég að fá skjól fyrir hafgolunni á sólardögum og viðkvæmar plöntur skjól fyrir verstu áttinni.

Angel mín skjólið er meira virði en sólin, flestum plöntum allavega. Þó er sól nauðsynleg til meiri blómgvunar. En það er líka einfalt að mynda skjól, meira að segja geta eurobretti verið góð og ódýr lausn, að reisa þau upp og festa eins og girðingu, mála þau, eða fúaverja. Uns skjólið vex í garðinum.
Vestanþræsingurinn er leiðinlegur, því við reynum alltaf fyrst og fremst að skýla fyrir norðanáttinni, svo vestanáttinn verður alltaf hálf opin leið.
Of course er Cesil rétta nafnið á yrkið En nei þetta er ekki sama plantan og var sýnd í sjónvarpinu. En sú tegund er mjög fín.

Póllinn, ég veit ekki hvar gangurinn er, en þar sem ég skoðaði kettina var enginn gangur. Segi ekki meira um það.
Þessir kettir eru frábærlega fallegir. Að vísu hef ég komið heim til Agnýjar og Kela, þau eru með blending af Bengalketti, hann er líkur köttunum hans Óla. Þó Óli myndi örugglega þekkja þá í sundur, því hann er fagmaður fram í fingurgóma.

Cesil er auðvitað fín yrkisnafn. Þekkir þú yrkið 'Koja' og ef svo er hefurðu borið það saman við 'Cesil'?

Nei reyndar ekki. Er það yrki af blóðrifsi ? Gæti verið það sem ég er með í mínum garði. Man ekki lengur hvað ég fékk það, sennilega í Mörk, meðan Martha og Per voru með stöðina. Það stendur sig mjög vel og er núna alþakið knúppum.

Já Koja er blóðrifs sem hefur verið einna mest í gangi, hvernig er nýja yrkið frábrugðið, plöntunni frá Mörk? þetta er spennandi enda rifs skemmtileg ættkvísl. .

Ég veit ekki ennþá hvernig það þrífst hér, en það var voða flott í færeyjum, það eru til það bæði dökkbleikt og ljósara. Virkilega fallegar plöntur. Ég ætla að færa Óla þessar tegundir næst þegar ég fer suður. En ég á bara litlar plöntur frá því í fyrra, og svo smáfjölgn í vor. En þær lofa góðu, kólu ekkert í vetur í uppeldinu. Svo þetta verður spennandi.

Jæja, þá að skógræktinni, á að auka skógrækt? Hvernig á að fara með erlendar trjátegundir má planta þeim og þá hvar? Hvað með barrtrén á Þingvöllum, á að fella þau? osfr. (Á þessi umræða frekar heima í "stjórnmálunum" en á þessum ágæta garðyrkjuþræði )

Ég held að við þurfum aðeins að staldra við og skoða hvað við ætlum að gera með skógrækt. Ég hef verið í Svíþjóð þar sem maður ekur sveitavegi, þar sem ekkert útsýni er. Bara vegurinn grenið og himininn, kílómeter eftir kílómeter. Það er svona á mörgum stöðum í mörgum löndum. Þó okkur takist kannski ekki að verða svo stórtæk, þá ber okkur að huga að því hvar við plöntum og þá hverju.
Til dæmis hefur verið unnar stórskemmtir á birkiskógum, með því að planta greni og furu inn í þá. Þetta hefur reyndar stórminnkað, en ég sé þetta enn gert í Borgarfirðinum. Og verð alltaf jafnreið þegar ég sé það. Það er alveg óþarfi að setja greniskóg inn í náttúrlega birkiskóga, eða gróðursvæðin sem fyrir eru.
Alveg eins er með lúpínuna. Hún á rétt á sér sumstaðar, en annarsstaðar er hún algjör vargur í véum. Að planta henni í auða bletti inn í birkikjarri og lyngmóum, er glæpur, sem ber að refsa fyrir. En á eyðisöndum er hún fín uppgræðsluplanta, ásamt melgresi og elri.

Ég held að ég geti tekið undir allt þetta Cesil. Samt sem áður þá er ég á móti því að erlendum tegundum sé markvisst eytt af svæðum eins og á Þingvöllum og Ásbyrgi. Ég get verið sammála því að það eigi ekki að planta fleirum trjám þarna en þessi tré sem fyrir eru hafa ákveðið menningarsögulegt gildi. Þó að það finnist ein og ein sjáfsáin planta þá eru þessi barrtré ekki að breiðast neitt út.

Varðandi nýskógrækt þá á að sjálfsögðu að taka tillit til landslags og útsýnis. Samt sem áður er langt í land að skógur hér verði til trafala því landið er að mestu skóglaust. Þrátt fyrir töluverðar gróðursetningar þá er það enn svo sáralítill hluti landsins sem er verið að taka til skógræktar.

Alveg rétt, auðvitað á ekki að saga niður það sem gróðursett hefur verið, frekar en að rífa gömul hús, eða eyða menningarverðmætum. Við verðum stundum aðeins að staldra við og hugsa áður en við framkvæmum.

Ég rakst á þessa síðu hér um daginn. Sjá síðu. Vitið þið deili á jörvavíðir, hvaðan nafnið er fengið og fl., sýnist hann helst eitthvert yrki af alaskavíðir.

Jörfavíðir (Salix hookeriana) er sér tegund en kemur reyndar frá Alaska. Hann vex meðfram ströndinni oft á lítt grónum áreyrum. Þessi jörfavíðir sem hér er kemur frá Yakutat sem er norðarlega í suð-austur Alaska (skaptið á pönnunni). Þessi víðir sker sig frá alaskavíði á því að vera ekki eins loðin og silfraður á neðraborði blaðana og blöðin eru heldur breiðari. Hann er vindþolinn og þolir ágætlega rýran jarðveg og vex vel á áreyrum eins og í heimkynnum sínum.

Ég man ekki hvernig nafnið er tilkomið en rámar í að það sé einhver tenging í Yakutat. Lengi vel var þessi víðir kallaður yakutatvíðir. Klónninn eða yrkið 'Katla' er íslenskt úrval sem er mikið í ræktun.

Þakka þér Sting, frábært að fá þessar upplýsingar í safnið. - Ég hef sértakt dálæti á víðistegundum, sýnist alaskavíðir ásamt hreggstaða- og strandvíði vera þær tegundir sem helst lifa af á stöðum þar sem særok og vindgnauð er mikið. Trúlega er jörvavíðir einnig í þessum flokki. Við hjónin gróðursettum grænan alaskavíðir sem ysta skjól í garðinn okkar fyrir 10 árum síðan, hann kól nokkuð og okkur var þá bent á hentugra kvæmi, svonefndan tröllavíðir, hann væri harðgerðari. Þetta gekk með ágætum, þrem árum seinna hafði hann vaxið upp í nær tvo metra. Fyrir innan þetta skjólbelti höfum við síðan komið upp fallegum furutrjám svo sem bergfuru, blágreni og sitkagreni ásamt reyniplöntum, gljámispli og hansarósum og fl. Áður en við settum alaskavíðirinn niður höfðum við reynt við birki og viðju án teljandi árangurs.

Ég hef komist að því að hægt er að rækta tré nánast alls staðar ef valdar eru réttar tegundir í upphafi.

Þar sem þú ert svo fróður um trjágróður, getur þú sagt mér eitthvað um sögu strandvíðis og hreggstaðavíðis?

Jörvavíðir er alaskavíðiyrki, einn af þeim sem Óli Valur Hansson og fleiri komu með úr söfnunarferð til Alaska fyrir mörgum árum. Ég setti hann niður í skjólbelti í Tunguskógi í reit sem var settur til minningar um snjóflóðin þar. Þetta var sett í mjög deiga jörð, og hann þrífst ágætlega, svo það er ljóst að hann þolir vel rakan jarðveg.

Ó ég sá ekki að Sting var búinn að svara þessu.

Strandavíðir er íslenskur gulvíðir frá Tröllatungu á Ströndum. Fyrst þegar hann var að koma í ræktun þá var hann kallaður Tröllavíðir en síðan fór það nafn yfir á dökka alaskavíðiklóninn sem þú nefndir. Nonni í Dalsgarði í Mosfellsdal var iðinn við að koma strandavíði á markað fyrir 15-20 árum eða svo.

Hreggstaðavíðir er kominn frá garðyrkjustöðinni Gróanda á Hreggstöðum í Mosfellsdal. Þeir feðgar Björn og Sigurbjörn sáðu víði fyrir mörgum árum og plöntuðu út. Þessi klónn kom mjög vel út og gæti verið blendingur viðju og gulvíðis þó það sé ekki sannað svo ég viti. þeir fóru að fjölga honum undir þessu nafni og hann reyndis vel á erfiðum stöðum. Er jafn harðgerður og gulvíðir en vex hraðar eins og viðjan.

Það má því segja að báðir þessir víðiklónar hafi dreifst út frá Mosfellsdal.

Afar fróðlegt að lesa um þessi yrki og undirtegundir. En það sem mig langar að vita er hvaða tegund víðis (eða viðju...) er sterkastur gagnvart vargi eins og blaðlús og öðrum kvikindum.

Það er einginn vafi á því að það er gljávíðirinn sem kemur upphaflega úr gamla kirkjugarðinum við Aðalstræti. Reyndar er upprunalegi víðirinn því miður ekki til. Þessi víðir hefur þó margt annað á móti sér. Hann hefur skemmst mikið af riðsvepp og er auk þess full suðlægur fyrir okkar aðstæður. Stendur grænn fram eftir hausti og kelur því nokkuð.

Ástæðan fyrir því að þessi víðir er svona ónæmur fyrir lús og maðki er sennilega sú að hann laufgast seint og þegar lýs skríða úr eggjum sínum þá er ekki lauf á víðinum þannig að lúsin verður hungurmorða. Það er reyndar gaman að skoða það að oft sér maður íslenskan gulvíði í náttúrunni sem hagar sér svipað það er laufgast seint til að svelta lúsina og maðkinn. Sérstaklega er þetta algengt á Suðurlandi. Mér vitanlega hefur þó einginn fjölgað slíkum víði en það væri þó áhugavert. Reyndar bitnar þessi seinkun á laufgun á vexti því vaxtatímabilið verður þá ekki eins langt. Gulvíðir sem hagar sér svona fellir samt lauf á eðlilegum tíma svo það verður ekki haustkal. Núna er sennilega rétti tíminn að finna svona víði sem ekki er enn laufgaður að ráði eða þá nýlega kominn af stað. Þannig mætti fá víði sem er með náttúrulega vörn gegn maðki og lús.

Mjög fróðlegt Sting. Ég hef heyrt að Hreggstaðavíðir sé klón brekkuvíðis og viðju. Er það möguleiki? Þú segir að strandavíðir sé ísl. gulvíðir. Var honum gefið nýtt nafn eða var hann klónaður með öðrum víði?

Hef verið að fylgjast með gljávíðisplöntum í öðrum görðum, sýnist sem ryðsveppurinn sé á hröðu undanhaldi. Hvað segið þið um það?

Kærar þakki cesil. frábær viðbót við upplýsingarnar sem Sting kom með.

Alveg rétt hjá þér DonKikode, þetta er afkvæmi brekkuvíðis og viðju, með bestu eiginleika úr báðum. Einn klónn er svo Grenigerðisvíðirinn, hann er úr Borgarfirðinum, frá Poul og Rítu, dönskum garðyrkjuhjónum sem búa rétt hjá Borgarnesi, voru með Galloway kúabú, en hafa nú held ég einbeitt sér að garðplöntum og listmunum allskonar. Grenigerðisvíðirinn er afkvæmi viðju og selju, með besta úr báðum, og hefur líka fengið viðurkenningu eins og hreggstaðavíðirinn. Hann er dekkri á greinarnar, en afskaplega fallegur víðir.

Ég er með alaskavíðir í Jónsgarði, sem Per í Mörk skoðaði einu sinni, og sagði að væri öðruvisi en aðrar alaskavíðitegundir. Hanna er með stór slíður gul á litinn. Og vex mjög hratt, en er ljósari á börkin en brúni alaskavíðirinn, þessi venjulegi tröllavíðir.